Medezeggenschap = samen een beetje baas zijn!

Medezeggenschap betekent eigenlijk meepraten. Het betekent dat je samen met anderen inspraak hebt op schoolzaken en dat je daarom ook samen beslissingen mag maken. Je praat dus mee! In het geval van een school komt het erop neer dat niet de schoolleiding in zijn uppie alle beslissingen neemt, maar dat ouders, docenten en ook scholieren meepraten en denken. Dat jij als leerling mee beslist over hoe zaken op jouw school geregeld zijn, is erg belangrijk. Het onderwijs is er namelijk voor jou, de leerling! En leerlingen zijn dé ervaringsdeskundigen als het op schoolzaken aankomt, toch?

Veel van de regels waar je als leerling op school mee te maken krijgt, zijn per school geregeld. Dit betekent dat er niet altijd landelijke wetten zijn die zeggen wat je rechten en plichten zijn als leerling. Dat betekent niet dat de school willekeurig mag bepalen hoe jij behandeld wordt: de regels die scholen zelf mogen maken moeten ergens zijn vastgelegd en voor iedereen hetzelfde zijn. Verder moet jouw school zich houden aan de wet. Over dat soort regels mogen leerlingen via de medezeggenschapsraad (MR) over meepraten.

Heb jij een vraag over de regels op jouw school? De regels vind je vaak op de website van jouw school in:

• De schoolgids (praktische info over jouw school);
• Het leerlingenstatuut (overzicht van de rechten en plichten voor de leerling);
• Het Programma voor Toetsing en Afsluiting (PTA, belangrijkste regels rondom de schoolexamens);
• Het Examenregelement (regels over de organisatie van het examen).

Kan je het niet vinden? Neem dan contact met ons op, dan kijken wij graag met je mee!

Elke middelbare school in Nederland heeft een leerlingenstatuut. Een leerlingenstatuut is een overzicht van de rechten en de plichten van leerlingen op die school. In een goed leerlingenstatuut staat beschreven wat je van je docenten mag verwachten, maar ook wat docenten van jou mogen verwachten. In het statuut worden de alle regels rondom toetsen, huiswerk, toelating, overgaan en te laat komen, vastgelegd. In het leerlingenstatuut moet ook staan hoe de school omgaat met de privacy van leerlingen. Het leerlingenstatuut moet elke twee jaar opnieuw worden bekeken en eventueel worden aangepast.

Het LAKS heeft een voorbeeld-leerlingenstatuut gemaakt, die je kan gebruiken om het leerlingenstatuut op jouw school aan te passen.

Een medezeggenschapraad (MR) vergadert met elkaar om de plannen of problemen op school te bespreken. De MR bestaat uit personeel, ouders en leerlingen. Het is verplicht dat er leerlingen in de MR zitten. Een MR vergadert altijd eerst met elkaar en zonder de schoolleiding en/of het schoolbestuur. Samen met de schoolleiding en het schoolbestuur is de MR dus de baas van de school. Volgens de wet moet elke school een MR hebben.

Wil je meer weten over de MR of over lid zijn van de MR?

Om je werk in de medezeggenschapsraad (MR) goed te kunnen doen, heb je verschillende rechten. Dit zijn het initiatiefrecht, het informatierecht, het instemmingsrecht en het adviesrecht.

Initiatiefrecht

Met het initiatiefrecht mag de MR onderwerpen op de agenda zetten. Dat betekent dat jullie alles mogen bespreken wat met de school te maken heeft. Dit maakt de MR ook leuk, want jij kan bespreken wat de leerlingen belangrijk vinden. Denk bijvoorbeeld aan het lesrooster, de hoeveelheid huiswerk, regels en straffen, een sportdag, kluisjes, leerlingenraad of de rol van leerlingen bij sollicitaties van docenten.

Informatierecht

Met het informatierecht mag de MR informatie opvragen bij het schoolbestuur. Het bestuur moet de MR ook uit zichzelf op tijd informeren over belangrijke dingen. De MR heeft recht op alle informatie die nodig is om goed mee te kunnen praten en beslissen. In de Wet Medezeggenschap op Scholen (WMS) staat welke informatie het bestuur minimaal met de MR moet delen.

Instemmingsrecht

Adviesrecht

Sommige schoolbesturen hebben meerdere scholen. In dat geval is er vaak naast de medezeggenschapsraad (MR) op elke school ook een gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR). De GMR vertegenwoordigt alle scholen die onder hetzelfde bestuur vallen.

Net als een MR bestaat de GMR uit personeel, ouders en leerlingen. Leden van de GMR kunnen uit een MR komen, maar dat hoeft niet. Andere ouders, leerlingen of medewerkers kunnen ook lid zijn van de GMR.

Doordat de GMR bestaat, nemen de afzonderlijke MR’en niet meer over alle onderwerpen beslissingen. Sommige taken en bevoegdheden worden namelijk door de GMR uitgevoerd. Daardoor hebben de MR’en minder invloed op onderwerpen die voor alle scholen binnen het bestuur gelden.

Ja! Leerlingen kunnen via de medezeggenschapsraad (MR) aangeven dat zij graag in gesprek willen gaan met docenten over de manier waarop zij lesgeven. Dit kan op verschillende manieren. Lees hierover in onze brochure ”Leerlingen ontwikkelen docenten”.

Het schoolplan is een tekst waarin de schoolleiding voor de komende vier jaar opschrijft hoe ze de school willen organiseren. Dit is belangrijk om te weten als actieve leerling. De medezeggenschapsraad (MR) moet namelijk instemmen met het schoolplan en daar zitten actieve leerlingen in! Jij hebt dus het recht om mee te praten over dit schoolplan en wat daar in moet komen te staan.

In het schoolplan staan de plannen over:

• Onderwijskwaliteit;
• Onderwijstijd;
• Veiligheid;
• Docenten;
• Leerlingenparticipatie (hoe leerlingen kunnen meepraten op school).

Als leerling kan je geld krijgen voor je werk in de MR. Scholen zijn niet verplicht dit te betalen. Dit heet een vacatievergoeding. Het is niet onredelijk om te vragen voor een vergoeding voor je werk in de MR. Je kan een prijs afspreken per vergadering of een uurprijs, of zelfs een jaarprijs. Denk na over wat je zelf redelijk vindt, overleg met je mede-mr-leden. Zet hoog in – dan kun je nog afdingen en eindig je uiteindelijk op een redelijk maar leuk bedrag. Goed argument: als ik mij laat betalen, dan ga ik het werk ook serieuzer doen. Jullie willen een professionele MR – ga er dan ook professioneel mee om. Kwaliteit is nu eenmaal niet gratis. De bedragen die we horen van scholieren lopen uiteen, van niks tot 15 euro per vergadering, maar ook wel 100 euro per vergadering!

Daarnaast kan je ook een training of cursus volgen, betaald door je school. Dit kan je helpen je MR-werk nog beter te doen en meer te begrijpen van de vergaderingen. Zo kan je echt meepraten, in plaats van alleen maar erbij zitten. Volg bijvoorbeeld een training van het LAKS!

Er zijn heel veel manieren waarop je als leerling mee kan beslissen met wat er op school gebeurt. Zo kan je:

• Lid worden van de leerlingenraad, of er een starten als die er nog niet is;
• Lid worden van de medezeggenschapsraad (MR);
• Het leerlingenstatuut van je school herzien;
• Je schoolleiding een mailtje sturen met een probleem;
• En nog veel meer!

Het LAKS helpt je graag. Zelf aan de slag?

Alle scholen in een regio werken samen in een samenwerkingsverband. Vaak is dat binnen een gemeente. De scholen maken samen afspraken over extra hulp voor leerlingen die die nodig hebben, bijvoorbeeld voor leerlingen die ziek zijn of op een andere manier extra ondersteuning nodig hebben. Dit heet passend onderwijs.

Probeer altijd eerst in gesprek te gaan met je docent. Je kan proberen iets (netjes!) te vragen. Probeer ruzies te vermijden Als je er niet uitkomt, kan je hulp aan je mentor vragen.

Scholen maken hun eigen regels, die kan je vinden in de schoolgids of het leerlingenstatuut. Als je het niet eens bent met een docent, kan je kijken of die wel de regels volgt.