Schoolloopbaan

LOB, maatwerk en brede brugklassen

Tijdens je schooltijd maak je veel keuzes die belangrijk zijn voor jouw toekomst. Het LAKS houdt zich bezig met hoe jij je schoolloopbaan doorloopt en hoe je daarbij kan worden geholpen. We vinden het belangrijk dat iedere leerling de kans krijgt om zich op een goede manier te ontwikkelen. Daarom zetten we ons onder andere in voor LOB (Loopbaanoriëntatie en -begeleiding), maatwerk en brede brugklassen.

Op deze pagina vind je:

Wat het LAKS doet rondom deze onderwerpen
Wat je als leerlingenraad kan doen
Projecten op dit thema

Wat doet het LAKS?

LOB

Ieder jaar houdt het LAKS zich met LOB (Loopbaanontwikkeling en -begeleiding) en de doorstroom bezig. Uit de LAKS-monitor 2026 blijkt dat 40 procent van de leerlingen niet positief is over de hulp vanuit school bij het kiezen van een vervolgstudie of werk. Dit vinden we natuurlijk te veel. Het LAKS komt op voor een LOB-systeem, waarin de leerling centraal staat in plaats van de talloze in te vullen lijstjes op het internet. Het LAKS vindt daarom dat LOB er in de eerste plaats gericht moet zijn om jezelf heel goed te leren kennen. Hiervoor is het belangrijk dat LOB in je hele schoolcarrière doorloopt. Geen losse opdrachten en/of lessen, maar geïntegreerd in het onderwijs.

Het LAKS wil daarom dat:

Iedere school leerlingen goed inlicht over diens plichten rondom doorstroom
Een betere positie voor leerlingen bij de doorstroom van de basisschool naar de middelbare school

Maatwerk

Elke scholier moet meer zeggenschap krijgen over welke vakken diegene volgt en op welk niveau. Daarom pleit het LAKS voor uitbreiding van maatwerkdiploma’s. Nu kunnen leerlingen alleen vakken op een hoger onderwijsniveau volgen, terwijl het idee van ‘hoger’ en ‘lager’ onderwijs achterhaald is.

Meer maatwerk geeft leerlingen de kans een vakkenpakket samen te stellen dat beter aansluit bij hun interesses, talenten en doelen. Zo zou een havoleerling naast reguliere vakken bijvoorbeeld ook lessen koken kunnen volgen. Daarnaast bieden maatwerkdiploma’s ruimte om nieuwe interesses te ontdekken, ook in vakken waarin een leerling minder sterk is. Hierdoor krijgen scholieren meer mogelijkheden om hun talenten te ontwikkelen en te laten zien.

Het LAKS wil daarom dat:

De mogelijkheden voor maatwerk beter mogelijk wordt gemaakt
Maatwerkdiploma’s worden aangeboden
De opties om vakken op andere onderwijsrichtingen te volgen wordt aangeboden

Brede brugklassen

Brede brugklassen laten leerlingen van verschillende onderwijsniveaus langer samen leren, zodat zij van elkaar kunnen leren en later pas een definitieve onderwijsrichting kiezen. Maatwerk speelt hierin een belangrijke rol.

Het LAKS vindt dat de overheid brede brugklassen en brede scholen moet stimuleren. Onderzoek laat zien dat vroeg selecteren nadelig uitpakt voor onder andere leerlingen uit gezinnen met een lagere sociaaleconomische positie, leerlingen met een migratieachtergrond en relatief jonge leerlingen. Bovendien maakt een brede school het eenvoudiger om van onderwijsrichting te wisselen zonder van school te veranderen, wat de prestatiedruk kan verminderen.

Daarnaast hebben brede scholen maatschappelijke voordelen. Leerlingen ontmoeten mensen met verschillende achtergronden en talenten, wat leidt tot meer begrip voor elkaar en minder segregatie. Zo groeien jongeren op met een breder beeld van de samenleving, in plaats van binnen hun eigen bubbel.

Het LAKS wil daarom:

Meer aandacht en mogelijkheden voor brede brugklassen en brede scholen

Aart met pet achter bureau en vinger omhoog

Wat kun je doen als leerlingenraad?

Zijn jullie als leerlingenraad tevreden over de begeleiding op jullie school? Hoe is dit geregeld, weten jullie goed bij wie jullie waarvoor terechtkunnen? Of heb je zelf goede ideeën hoe dit beter zou kunnen? Gebruik de LOB-checklist en het LOB-stappenplan om erachter te komen wat er op jouw school nodig is voor een goede loopbaanoriëntatie en hoe leerlingen vinden dat dit eruit zou moeten zien.

Daarnaast vinden we het belangrijk dat leerlingen goed op de hoogte zijn van diens plichten rondom doorstroom. Bijvoorbeeld het feit dat vmbo’ers op tijd weten dat zij een extra (zevende) vak moeten volgen, zodat ze later zonder problemen naar de havo kunnen doorstromen. Als leerlingenraad kunnen jullie je hier voor inzetten en ervoor zorgen dat de school de verschillende opties duidelijk laat zien.

Welke keuzes zijn er eigenlijk?

Er zijn natuurlijk heel veel verschillende studies en opleidingen waar je uit kunt kiezen, maar voor je diep in de studiekeuze zit is het misschien goed om eerst het verschil tussen de vervolgrichtingen te weten. Zo zijn er verschillende types vervolgonderwijs die allemaal verschillende methodes hebben. De één zou misschien beter bij je passen dan de ander, dus goed om het verschil te weten!

VAVO

De afkorting VAVO staat voor ‘voortgezet algemeen volwassenonderwijs’. Als je gezakt bent voor je examen op de middelbare school, kun je naar de VAVO om examen te doen in de vakken die nodig zijn om een diploma te halen. De cijferlijst van je vorige middelbare school en van de VAVO worden dan gecombineerd. Je hebt wel de originele cijferlijst van je middelbare school nodig.
Het VAVO is ook voor volwassenen die niet meer op het voortgezet onderwijs zitten, maar nog geen startkwalificatie hebben. Via het VAVO kunnen zij een diploma voor vmbo-tl, havo of vwo halen.

Daarnaast zijn er ook leerlingen die naar het VAVO gaan, omdat:

Ze zich niet meer thuis voelen in het jeugdonderwijs;
Ze een (deel)diploma nodig hebben voor een vervolgopleiding;
Ze door ziekte of andere omstandigheden vertraging hebben opgelopen;
Ze één of meer vakken willen opfrissen;
Ze vmbo-t, havo of vwo verkort willen volgen.

Kenmerken van VAVO:

Flexibel programma: je kunt losse vakken volgen of een volledig diploma behalen.
Gericht op volwassenen of voortijdige schoolverlaters.
Wordt vaak gegeven op ROC’s of particuliere instellingen.
Soms moet je voor een VAVO-opleiding lesgeld betalen, deze informatie krijg je via je eigen school, maar kun je ook vinden op: https://duo.nl/particulier/lesgeld/.

Meer weten? Kijk op: www.vavoscholen.nl

MBO – BOL

MBO BOL staat voor Beroep opleidende Leerweg binnen het mbo (middelbaar beroepsonderwijs). In een BOL-opleiding gaan studenten voornamelijk naar school en lopen ze daarnaast stage. Het programma bestaat dus uit veel theorielessen op de opleiding, aangevuld met een verplichte stageperiode. Het voordeel van een BOL-opleiding is dat de nadruk op theorie ligt. De student krijgt daardoor een goede theoretische basis die later in het werk misschien van pas komt. Daarnaast doet je ook praktijkervaring op bij een organisatie naar keuze. Een BOL-opleiding is vooral geschikt als je verdieping wil en tegelijkertijd graag werkervaring opdoet.

Kenmerken van BOL:

Je zit het grootste deel van de tijd op school (80-100%).
Je volgt een stage.
De opleiding is meestal fulltime en je hebt recht op een gratis Ov-kaart.
Als je 18 bent heb je recht op studiefinanciering.
BOL is geschikt voor studenten die graag in een schoolsysteem leren.

Meer weten? Kijk op: www.kiesmbo.nl/home

MBO – BBL

MBO BBL staat voor Beroepsbegeleidende Leerweg. In deze opleiding ligt de nadruk juist op werken. Studenten werken meestal drie tot vier dagen per week bij een erkend leerbedrijf en gaan één dag per week naar school. Een BBL-opleiding is handig als je bijvoorbeeld beter bent in leren door te doen, en niet van uit boeken leren houdt. Daarnaast is een BBL-opleiding doen handig als je al weet wat je later wilt worden en in die richting praktijkervaring wilt opdoen.

Kenmerken van BBL:

Je leert vooral door te werken bij een bedrijf en doet zo praktijkervaring op.
Je gaat minder naar school dan bij andere opleidingen, meestal één dag per week.
Student verdient een salaris, uitgekeerd door het leerbedrijf waar je bij aan de slag gaat. Maar je krijgt geen studiefinanciering of gratis ov-kaart.
BBL is vaak geschikt voor mensen die al weten welke richting ze op willen

Meer weten? Kijk op onderstaande sites:

www.bewustbbl.nl

www.kiesmbo.nl/home

Hoger Beroepsonderwijs (HBO)

Hoger Beroepsonderwijs (HBO) is gericht op het voorbereiden van studenten op specifieke beroepsrollen. Hbo-opleidingen zijn praktijkgericht en combineren theorie met hands-on ervaring. Dit type onderwijs wordt vaak aangeboden door hogescholen en omvat verschillende studiegebieden, zoals techniek, gezondheidszorg, en economie.

Hbo-studenten besteden een aanzienlijk deel van hun tijd aan stages en projecten, waardoor ze de kans krijgen om vaardigheden in de praktijk toe te passen en ervaring op te doen in hun toekomstige beroep.

Kenmerken van HBO:

Opleidingen zijn praktijkgericht en combineren theorie met stages.
De duur van een Hbo-opleiding is meestal vier jaar voor een bachelor.
Studenten krijgen vaak een breed scala aan vaardigheden mee die direct toepasbaar zijn in de beroepspraktijk.
Er is veel aandacht voor samenwerking en communicatie, wat essentieel is in de meeste beroepen.

Meer weten? Kijk op: www.studiekeuze123.nl

Wetenschappelijk Onderwijs (WO)

Wetenschappelijk Onderwijs (WO) richt zich op academisch leren en onderzoek. Dit type onderwijs is bedoeld voor studenten die geïnteresseerd zijn in diepgaande kennis van een specifiek vakgebied en die vaak een carrière in onderzoek of een academische loopbaan ambiëren. WO-opleidingen worden voornamelijk aangeboden door universiteiten en zijn gericht op het ontwikkelen van analytische en kritische denkvaardigheden.

Studenten in het WO volgen een breed scala aan theoretische en praktische vakken, met een sterke nadruk op zelfstandig onderzoek en projecten. De meeste opleidingen duren drie jaar voor een bachelor en één tot twee jaar voor een master.

Kenmerken van WO:

De nadruk ligt op theorie en onderzoek.
Opleidingen zijn vaak academisch en vereisen een analytische instelling.
Studenten werken aan complexe vraagstukken en ontwikkelen onderzoeksvaardigheden.
Er is veel ruimte voor persoonlijke studie en het ontwikkelen van een eigen specialisatie.

Meer weten? Kijk op: www.studiekeuze123.nl

Project(en) binnen dit thema

Nieuws rondom Schoolloopbaan

Scholieren en studenten sturen brandbrief: de structuur van het onderwijs moet op de schop

Activiteiten rondom thema

Meedoen bij LAKS

Blijf op de hoogte

Volg LAKS en mis niets. Ontvang updates over acties, projecten en alles wat speelt in het onderwijs, gemaakt mét en vóór scholieren.