Je bent hier
Home Blog LAKS: Staat van het Onderwijs zorgelijk, roer moet om

LAKS nieuws

LAKS: Staat van het Onderwijs zorgelijk, roer moet om

De coronacrisis legt een aantal slepende problemen in het onderwijs bloot. Grootschalige renovatie is nodig om de onderliggende oorzaken aan te pakken. Dat lijkt de belangrijkste boodschap van het jaarlijkse rapport De Staat van het Onderwijs. Het LAKS herkent de probleemanalyse van de Onderwijsinspectie en gaat nog een stap verder. Voorzitter Nienke Luijckx: “De cijfers van de Inspectie komen elke dag in de vorm van persoonlijke verhalen bij ons binnen. Het gaat niet om losse problemen, want het hangt allemaal met elkaar samen. Als nu de neutrale kwaliteitsautoriteit al oproept tot renovatie, is dat wat ons betreft het moment voor echte innovatie, bijvoorbeeld in hoe we leerlingen selecteren en toetsen.”

Toetscultuur ter discussie
In haar jaarlijkse onderzoeksverslag ‘De Staat van het Onderwijs’, stelt de Inspectie van het Onderwijs onder meer vraagtekens bij de manier van toetsen en examineren. Een herkenbaar probleem voor de scholierenorganisatie. Nienke Luijckx: “We horen leerlingen al langer klagen over het fenomeen ‘zweten, weten en vergeten’. Dit jaar deden we al onderzoek naar deze toetscultuur waarin we keken naar wat we kunnen doen aan het gevoel onder leerlingen om alleen maar te leren voor de toets in plaats van uit motivatie.” Scholieren geven aan de nodige prestatiedruk te ervaren. Tegelijkertijd plaatst de inspectie vraagtekens  bij het nut van alle toetsen die samen het schoolexamen vormen. Die schoolexamens blijken namelijk qua inhoud vaak een kopie van de centrale examens. Ook gaat de planning en organisatie in de vorm van het PTA, zelfs jaren na het drama op VMBO Maastricht, nog altijd niet overal goed. “Daar moet dus echt strenger op gelet worden, ook aan de voorkant. Maar we moeten ons vooral afvragen waarom we toetsen. Nu is het een soort krampachtige poging grip te krijgen op de ontwikkeling van leerlingen. Een poging die ze juist beklemd. Zorg liever met enkele neutrale instrumenten voor een kwaliteitstoets en laat daarbuiten de leerling de ruimte om uit eigen motivatie te leren.”

Behoefte leerling centraal stellen
Dezelfde falende afrekencultuur ziet het LAKS terug in de bevindingen over zittenblijven. “Zittenblijven blijkt volgens de Inspectie vaak zinloos, maar is voor scholen de makkelijke weg – wanneer ze door een gebrek aan aandacht, creativiteit, maar ook middelen en menskracht – niet de persoonlijke aandacht kunnen geven die een leerling echt nodig heeft.”, aldus voorzitter Nienke Luijckx. De scholierenorganisatie ziet meer in een op de leerling afgestemd traject, met goede begeleiding. “Dat is goed voor het welzijn, zien we uit  de bevindingen van de Inspectie over zogenaamde 10-14-scholen, waar het selectiemoment wordt uitgesteld. We denken dat leerlingen zich meer thuis zullen voelen, beter zullen presteren en meer op hun plek zullen zijn als er veel meer mogelijkheden komen om vakken van verschillende niveaus te combineren, over te stappen en door te stromen. Dus flexibel onderwijs voor iedere  leerling, inclusief goede begeleiding, ook voor wie dat thuis niet krijgt en met toezicht op kwaliteit, maar zonder toetsfabriek te worden.”

Gelijke kansen vragen ongelijke investeringen
Om de door het LAKS gewenste omslag in het voortgezet onderwijs te bereiken, onderstreept de scholierenorganisatie de oproep van de Inspectie:  voor gelijke kansen kan het nodig kan zijn ongelijk te investeren. “Scholen en leerlingen hebben nu eenmaal niet dezelfde uitgangspositie. Dat moet je zoveel mogelijk repareren, bijvoorbeeld door digitale devices voor iedereen gratis beschikbaar te stellen. Maar het gaat verder. De grote zak geld die nu eenmalig naar het onderwijs gaat, moet belanden waar die nodig is: bij de kwetsbaardere scholen en niet bij bijlesinstituten. Door de voorwaarden van het geld slim in te richten, moet het ministerie lef belonen en zorgen dat scholen uitgaan van het vergroten van de kansen van een leerling, in plaats van alleen maar bang te zijn voor de kans dat hun slagingspercentage in gevaar komt.” De scholieren doen daarbij ook een oproep richting de Inspectie zelf: “Het is prachtig dat de Inspectie haar verantwoordelijkheid neemt door hier stevige oproepen doet voor grootschalige renovatie. Om dat echt een blijvend succes te maken, zou het goed zijn als we scholen dan ook niet afrekenen op het renoveren op de oude manier. Beloon lef in plaats van angst.”

 

DELEN: