BLOGS

Tijd voor de eerste stap

Laatst vroeg iemand aan mij of leerlingenparticipatie in de praktijk wel écht zo waardevol is als ik regelmatig betoog. Het klinkt volgens deze persoon in theorie dan wel mooi en aardig, maar vaak komt het onvoldoende van de grond. Bovendien: willen leerlingen wel participeren? Het is tijd hier eens antwoord op te geven.

Zelf heb ik uiteraard op school ook actief geparticipeerd, maar ik was één van de weinigen. Veel klasgenoten verklaarden me voor gek dat ik in zowel medezeggenschapsraad als leerlingenraad plaatsnam en op een gemiddelde leerlingenraadsvergadering kwamen er nog geen dertig leerlingen opdagen – 5% van de schoolpopulatie. Nu ik inmiddels veel scholieren heb gesproken weet ik dat we daar blij mee hadden moeten zijn; op veel scholen – vooral op het vmbo – is er bijvoorbeeld geen leerlingenraad.

Toch ben en blijf ik van mening dat meer scholieren willen participeren dan nu gebeurt. Een voorwaarde hiervoor is wel dat het op hun eigen niveau gebeurt en er meer eer voor hun werk komt. Tot slot moet een scholier wel weten wat de mogelijkheden zijn en niet afgewezen worden door de schoolleiding.

Vraag maar eens aan een gemiddelde scholier wat de medezeggenschapsraad inhoudt – verspilde moeite. Maar als je vertelt dat daar wordt bepaald wat de rechten van scholieren zijn, en wat de jaarplanning wordt, komt er al meer interesse. En als je zegt dat je er niet alleen ervoor gezorgd hebt dat er een tafelvoetbaltafel kwam en nieuwe gordijnen, maar ook hebt bereikt dat er digitale schoolborden en meer gelijkheid tussen toetsen kwam, wordt voor scholieren pas duidelijk wat je kan bereiken door maandelijks met de rector te praten. Het is dus erg kortzichtig om te stellen dat scholieren ‘niet willen participeren’: ze moeten wel weten wat het is.

Een ander groot probleem is de eer die scholieren voor hun werk krijgen. In bijvoorbeeld Amerika, maar ook Scandinavië, is leerlingenparticipatie wel eervol en belangrijk. Vrijwel iedere school heeft een ‘student council’, dit wordt immers gezien als het startpunt van democratie en de populairste leerlingen nemen hieraan deel.

Op dit moment is leerlingenparticipatie in Nederland inderdaad nog niet altijd zinvol. Dit kan echter veranderen, het is belangrijk dat scholieren – net als ouders – hun stem kunnen laten horen over zaken waar ze alles van afweten. In Vlaanderen stond men een aantal jaren geleden voor hetzelfde probleem, daar heeft inmiddels 95% van de scholen een leerlingenraad die veelal functioneert. In Nederland zal dit sowieso niet meer dan 50% zijn. Hun succes? Als 10% van de scholieren het wil, moet de school zorgen dat er een leerlingenraad komt.

Een dergelijk systeem kennen we in Nederland al voor de ouderraad en wordt in 2011 ingevoerd voor het mbo. Wat mij betreft geldt dit ook direct voor de middelbare school. Op deze manier worden scholieren een stuk bekender met leerlingenparticipatie en moeten scholen meewerken. Ik besef me terdege dat dit slechts een eerste stap is, het gaat immers om de kwaliteit van een leerlingenraad. Maar de tijd van mooie praatjes is voorbij, het is tijd voor het zetten van grote stappen.

Deze blog is geschreven door Steven de Jong, voorzitter LAKS en 6vwo scholier in Apeldoorn.
Deze blog is ook verschenen op http://www.trouw.nl/onderwijs

REACTIES

Top Steven!
Ben het volledig met je eens.